محمد رضا حسنی-باخبرباش اصفهان رئیس سازمان بهزیستی کشور از برنامه راهبردی ایجاد شهرک رفاه و سلامت اجتماعی سالمندان در استان اصفهان خبر داد و گفت: این پروژه که با مشارکت سرمایه گذاران و کارآفرینان برجسته و با عنوان شهر فرهیختگان کلید خورده، با بهره‌گیری از رویکردهای نوین و مبتنی بر استانداردهای روز دنیا، می‌تواند به الگویی مؤثر در ارتقای کیفیت زندگی سالمندان و پاسخگویی هوشمندانه به تحولات جمعیتی کشور تبدیل شود.

سیدجواد حسینی در جریان سفر به این استان و در نشست تخصصی بررسی راهکارهای نوین مواجهه با پدیده سالمندی که با حضور مدیرکل بهزیستی، مسئولان کشوری و استانی، متخصصان سالمندی ، سرمایه گزاران و کارآفرینان و خیرین سلامت برگزار شد، با اشاره به پیشینه درخشان اصفهان در حوزه خیرخواهی اظهار کرد: اصفهان همواره خاستگاه کارافرینان بزرگ و اقدامات ماندگار اجتماعی بوده و امروز این ظرفیت ارزشمند در مسیر نظام‌مند شدن، پایداری و اثربخشی بلندمدت فعالیت‌های آینده محور قرار گرفته است.

وی با بیان اینکه رویکرد جدید سازمان بهزیستی، توسعه مشارکت‌های اجتماعی هدفمند است، افزود: هدف ما حرکت از اقدامات مقطعی به سمت خیرِ کثیر، مستمر و ساختارمند است؛ رویکردی که از طریق تشکیل مجامع تخصصی خیرین حامی افراد دارای معلولیت و مددجویان و بهره‌گیری از تجربه کار افرینی برجسته کشور دنبال می‌شود. عبور از آسایشگاه سالمندان ، شکل گیری سالمندی فعال دکتر حسینی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به گسل شناخت نسبت به پدیده سالمندی گفت: ما در مواجهه با سالمندی دچار گسل شناخت هستیم. تا زمانی که این پدیده را به درستی نشناسیم و به رسمیت نشناسیم، برنامه‌ریزی برای آن ممکن نخواهد بود و به بحرانی غیرقابل کنترل تبدیل خواهد شد.

رئیس سازمان بهزیستی کشور با تشریح سیر تحول سیاست‌های سالمندی در جهان، از مدل‌های اولیه (نگهداری صرف در آسایشگاه‌ها) عبور کرد و به مدل جدید سالمندی فعال رسید و توضیح داد: سالمندی یک بیماری نیست، بلکه مرحله‌ای از استمرار زندگی شرافتمندانه است. در نگاه نوین، سالمندی نه وابستگی، که استمرار یک زندگی فعال و با کیفیت بر پایه سه رکن امنیت، سلامت و مشارکت اجتماعی است. سیاست‌گذاری‌ها باید به‌گونه‌ای باشد که این سه مؤلفه به‌طور هم‌زمان تأمین شود.

وی با بیان اینکه امروزه تقریبا یک سوم عمر افراد در محدوده سالمندی قرار میگیرد ، این محدوده را فرصتی برای رونق اقتصاد نقره‌ای دانست و خاطرنشان کرد:ما وارد عصر جدیدی از سیاست‌های سالمندی با عنوان شهرهای دوستدار سالمند و محله‌های بین‌نسلی شده‌ایم. خوشبختانه استان اصفهان با پشتوانه علمی، مدیریتی و سرمایه عظیم اجتماعی، از سال ۱۳۹۸ به عنوان اولین پایلوت شهر دوستدار سالمند در کشور انتخاب شد و امروز ۱۶ شهر دیگر نیز از این الگو پیروی می‌کنند .

اصفهان؛پیشتاز شهرهای دوستدار سالمند

سمیه کریمی، مدیرکل بهزیستی استان اصفهان، در این نشست با اشاره به اینکه ۱۳ درصد از جمعیت ۵.۴ میلیون نفری استان را سالمندان بالای ۶۰ سال تشکیل می‌دهند، گفت: استان اصفهان با نرخ سالمندی بالاتر از میانگین کشوری، از سال ۱۳۹۸ به عنوان اولین شهر پایلوت شهر دوستدار سالمند در کشور انتخاب شد.

هشدار ابر بحران و ضرورت تغییر نگاه از هزینه به فرصت

در این نشست، استاد دانشگاه فردوسی مشهد و عضو شورای ملی سالمندان با ارائه آماری هشداردهنده اعلام کرد:ایران بالاترین سرعت رشد جمعیت سالمندی در جهان را تجربه می‌کند. پیش‌بینی می‌شود تا سال ۱۴۳۵ جمعیت سالمند کشور سه برابر شده و از مرز ۳۰ درصد عبور کند. اگر با همین روند پیش برویم، تا سال ۱۴۲۲ شمار سالمندان از جوانان پیشی خواهد گرفت و با یک ابرچالش جمعیتی مواجه می‌شویم.

وی با اشاره به ظرفیت‌های مغفول‌مانده تصریح کرد:ما باید از نگاه هزینه‌ای به سالمندی فاصله بگیریم و به سمت اقتصاد نقره‌ای حرکت کنیم.امروزه بازار مراقبت حرفه‌ای، گردشگری سالمندی و فناوری‌های یاری‌گر، فرصت‌های طلایی برای سرمایه‌گذاری و اشتغال‌زایی پایدار هستند.

 این استاد دانشگاه با بیان اینکه در حال حاضر برای یافتن یک مراقب حرفه‌ای سالمند با بحران مواجهیم، افزود:این موضوع تا پایان سال با همکاری سازمان فنی و حرفه‌ای ساماندهی خواهد شد و دوره‌های آموزشی سالمندی در چهار سطح فعال می‌شود.

دکتر دلبری، رئیس انجمن علمی سالمندی کشور نیز در این نشست با اشاره به کمبودهای جدی در حوزه سالمندی گفت: ما در کشور باید دو هزار و ۵۰۰ نفر متخصص طب سالمندان داشته باشیم در حالی که وضعیت موجود بسیار عقب‌تر از این رقم است. بیش از ۷۰ درصد سالمندان بیمه تکمیلی ندارند و ۱۵ درصد تولید ناخالص داخلی کشور صرف صندوق‌های بازنشستگی می‌شود که زنگ خطری جدی است.

پروژه شهر فرهیختگان ؛ زیستگاهی برای زندگی جدید سالمندان، نه نگهداری آنها

بخش اصلی و موردانتظار این نشست به ارائه جزئیات پروژه شهر فرهیختگان اختصاص داشت.

مسعود صرامی، مدیرعامل شرکت پرستیژ لند و مجری پروژه، با اشاره به سابقه شکل‌گیری این ایده از سال ۱۳۹۶، روایت جالبی از مشارکت سرمایه گذاران این پروژه بیان کرد. وی گفت: این پروژه عظیم در زمینی به مساحت ۳ میلیون متر مربع در مجاورت شهرک سلامت اصفهان احداث می‌شود و حاصل سرمایه‌گذاری و حمایت دو خانواده بزرگ حر و نعمت‌ بخش است.

صرامی با اشاره به داستان زندگی خانوادگی حر و انگیزه این سرمایه گذار دوست دار اصفهان گفت :این خانواده بزرگ با واگذاری زمین ۱۷۰ هزار مترمربعی خود، زمینه‌ساز شروع حرکت عظیمی شدند و آقای نعمت بخش نیز تکمیل کننده این حرکت بودند و زمین هایی که در مجاورت زمین های آقای حر داشتند را به ما واگذار کردند تا شاهد شروع ساخت یک ابرپروژه اجتماعی و ماندگار دیگری در شهر اصفهان باشیم .

صرامی با بیان اینکه این پروژه پاسخی به یک نیاز اساسی در جامعه است، تأکید کرد: ما به دنبال ساخت یک آسایشگاه نیستیم، بلکه به دنبال خلق شهری برای زندگی هستیم. جایی که سالمند نه یک بیمار یا یک عدد، بلکه عضوی فعال و مولد در جامعه باشد.

وی با اشاره به خاطره‌ای از سال ۱۳۹۶ افزود: زمانی که قرار بود زمینی در شرق اصفهان و مجاور با باغ رضوان و دانشگاه آزاد برای خانه سالمندان اختصاص یابد، به مسئولان وقت گفتم که سالمند در آن محل آخرین روزهای عمرش را طی خواهد کرد و شاید زودتر از دنیا برود و همان زمان پیشنهاد دادم به جای آن، زمین چهارصد هزار متری کنار شهرک سلامت را خریداری و بقیه کار را به من بسپارند بدون اینکه حتی یک ریال پرداخت کنند ، اما متاسفانه در آن زمان این اتفاق رقم نخورد و امروز خوشحالم که با حمایت این دو بزرگوار و استاندار محترم اقای دکتر جمالی نژاد ، آن ایده و پروژه آینده محور در حال تحقق است.

خدمات جامع شهر فرهیختگان ؛ از ویلای شخصی تا دانشگاه نسل سوم

دکتر کوروش محمدی رئیس دانشگاه علمی کاربردی سیتی سنتر اصفهان و فعال اجتماعی بعنوان معرف پروژه شهر فرهیختگان در این نشست خدمات منحصربه‌فرد این ابر پروژه را معرفی و آنچه این شهر به جامعه خواهد داد را اینگونه برشمرد:

زیست مستقل و باکرامت،احداث حدود ۱۵۰۰ ویلای مسکونی یک‌طبقه با طراحی کاملاً ایمن و استاندارد، به گونه‌ای که سالمندان بتوانند در کمال استقلال و آرامش زندگی کنند.

شهروند فعال،نه مخاطب خدمت: تمرکز اصلی پروژه بر زندگی و مشارکت اجتماعی است. در این شهر، سالمند به عنوان یک سرمایه اجتماعی و مولد ارزش‌های فرهنگی دیده می‌شود.

فضاهای فرهنگی و آموزشی: پیش‌بینی سینما،کتابخانه‌های مجهز و راه‌اندازی دانشگاه نسل سوم با الهام از مدل‌های موفق جهانی، تا سالمندان بتوانند هم به تحصیل ادامه دهند و هم به عنوان استاد، تجربیات خود را منتقل کنند. طرح رادیو تجربه نیز برای پخش دانش و خاطرات این بزرگواران از طریق امواج، ایده‌ای نوآورانه در این مجموعه است.

ارتباط بین‌نسلی؛تداوم زندگی: برخلاف آسایشگاه‌های سنتی که سالمند را از جامعه جدا می‌کند، در شهر فرهیختگان پارک‌های بازی ویژه کودکان و نوه‌ها طراحی شده تا ارتباط عاطفی و خانوادگی در فضایی پویا و با نشاط حفظ شود.کارگاه‌های آموزشی دوسویه بین جوانان و سالمندان نیز از دیگربرنامه‌هاست.

سلامت و تندرستی:خدمات درمانی و اورژانس،فضاهای ورزشی متناسب با توان سالمندان و همچنین فضاهای طبیعی مانند گلخانه‌ها برای تداوم فعالیت وارتباط با طبیعت پیش‌بینی شده است تا سالمندان حتی بتوانند به فعالیت‌های کشاورزی و باغبانی مشغول شوند و ارتباط خود را با طبیعت حفظ کنند.

از نامی پر مفهوم تا ماهیتی نوین 

در پایان این نشست، سخنرانان بر لزوم تغییر نگاه جامعه به دوران سالمندی تأکید کردند.

دکتر کوروش محمدی با اشاره به انتخاب نام شهر فرهیختگان اصفهان و به اختصار شفا به جای شهر سالمندان گفت: این تغییر نام، نشان‌دهنده تغییر نگاه ماست. ما در این پروژه به دنبال ایجاد محیطی پویا، ایمن و الهام‌بخش هستیم تا سالمندان بتوانند همچنان نقش مؤثر خود را در جامعه ایفا کنند و از کرامت انسانی آن‌ها به بهترین شکل محافظت شود. وی با اشاره به مفهوم بازنشستگی به عنوان یک چالش فرهنگی افزود: متأسفانه در جامعه ما، بازنشستگی به معنای حذف فرد از چرخه اجتماعی تلقی می‌شود، در حالی که باید سالمندان را به عنوان گنجینه‌ای از تجربه و خرد نگاه داریم و از ظرفیت آن‌ها برای انتقال دانش به نسل جوان بهره ببریم.

رئیس سازمان بهزیستی کشور در خاتمه خاطرنشان کرد: استان اصفهان با پشتوانه علمی، مدیریتی و سرمایه عظیم اجتماعی، ظرفیت بالایی برای تبدیل‌شدن به الگوی ملی مدیریت هوشمندانه سالمندی دارد و سازمان بهزیستی با جدیت از این مسیر حمایت خواهد کرد. تشکیل شورای سالمندان استان و آغاز فرآیند ایجاد شهرک رفاه و سلامت اجتماعی سالمندان از مهم‌ترین برنامه‌های راهبردی این سفر بود که با مشارکت خیرین و کارآفرینان به نتیجه خواهد رسید.

گفتنی است جمعیت سالمند ایران در حال حاضر حدود ۱۴ درصد است که این رقم تا سال ۱۴۳۵ به بیش از ۳۰ درصد خواهد رسید و ایران بالاترین نرخ رشد سالمندی در جهان را تجربه می‌کند.